Sodium Trimetaphosphate (STMP) Na₃P₃O₉: Nguyên Liệu Quan Trọng Trong Sản Xuất Tinh Bột Biến Tính & Phụ Gia Thực Phẩm
Sodium Trimetaphosphate (STMP) — công thức Na₃P₃O₉ — là muối vòng metaphosphate của natri, bột tinh thể màu trắng không mùi, tan tốt trong nước. Không nên nhầm lẫn với STPP (Sodium Tripolyphosphate, Na₅P₃O₁₀): STMP có cấu trúc vòng 6 cạnh đặc trưng, tạo liên kết chéo (cross-linking) với tinh bột và protein — đây là tính năng độc đáo mà STPP không có. Ứng dụng quan trọng nhất: tác nhân cross-linking sản xuất tinh bột biến tính (E1401, E1412, E1442), tiếp theo là phụ gia bảo quản thực phẩm, ổn định vitamin C, xử lý nước và vật liệu xây dựng. Công Ty TNHH Spchemical phân phối chính hãng từ Xuzhou Hengxing Chemical Co., Ltd. — Trung Quốc.
✅ Xuzhou Hengxing — NSX chuyên phosphate |
✅ MFG 01/2024 — EXP 01/2027 |
✅ Có CO/CQ & MSDS |
✅ Giao hàng 63 tỉnh
Sodium Trimetaphosphate (STMP) Là Gì?
Sodium Trimetaphosphate (STMP) là muối natri của axit trimetaphosphoric — hợp chất phosphate vòng gồm 3 đơn vị phosphate sắp xếp thành vòng 6 cạnh (P₃O₉)³⁻. Điểm khác biệt cốt lõi: cấu trúc vòng đặc trưng giúp STMP có khả năng tạo liên kết cộng hóa trị với nhóm hydroxyl (-OH) của tinh bột — tạo ra các tinh bột biến tính cross-linked bền vững hơn nhiều so với tinh bột tự nhiên. STMP được sản xuất công nghiệp bằng cách nung natri dihydrogen phosphate (NaH₂PO₄) ở 550°C, phương pháp phát triển từ năm 1955. Dạng thương mại khan (anhydrous) là phổ biến nhất, ngoài ra còn có dạng hexahydrate Na₃P₃O₉·6H₂O.
Tên gọi khác: Natri Trimetaphosphate, Trisodium Trimetaphosphate, Cyclic Sodium Trimetaphosphate, Metaphosphoric Acid (H₃P₃O₉) Trisodium Salt, Na₃P₃O₉, CAS 7785-84-4, EINECS 232-088-3. Nhà sản xuất: Xuzhou Hengxing Chemical Co., Ltd. (Từ Châu, Giang Tô, Trung Quốc).
Thông Số Kỹ Thuật
| Thông số | Giá trị |
|---|---|
| Tên hóa học | Trisodium Trimetaphosphate (Cyclic) |
| Công thức phân tử | Na₃P₃O₉ (vòng) — còn viết (NaPO₃)₃ |
| Số CAS | 7785-84-4 |
| Số EINECS | 232-088-3 |
| Khối lượng phân tử | 305,88 g/mol (khan) |
| Độ tinh khiết | ≥ 99% |
| Ngoại quan | Bột tinh thể màu trắng, không mùi |
| Độ tan trong nước | Tan tốt (~17,3 g/100ml ở 25°C) |
| pH (dd 1%) | ~6,5 – 7,5 (gần trung tính) |
| Nhà sản xuất | Xuzhou Hengxing Chemical Co., Ltd. |
| Batch No. / Contract No. | HX2401071 / TBXH20240103 |
| MFG Date | 07 January 2024 |
| Expiry Date | 06 January 2027 (3 năm) |
| Quy cách đóng gói | 25 kg/bao giấy kraft (NW: 25kg, GW: 25,2kg) |
| Xuất xứ | Made in China (Xuzhou, Jiangsu) |
Ứng Dụng Của Sodium Trimetaphosphate (STMP)
1. Sản Xuất Tinh Bột Biến Tính — Ứng Dụng Quan Trọng Nhất
Đây là ứng dụng chủ đạo và độc đáo nhất của STMP mà các phosphate khác không có. STMP là tác nhân cross-linking (tạo liên kết chéo) hàng đầu trong sản xuất tinh bột biến tính phosphate, được phép sử dụng theo quy định Codex và EU. Cơ chế: nhóm phosphate vòng của STMP phản ứng với nhóm -OH của hai phân tử tinh bột kề nhau, tạo cầu nối phosphate diester bền vững — làm cho tinh bột biến tính có:
✔ Độ nhớt ổn định hơn ở nhiệt độ cao và pH thấp ✔ Khả năng chống thủy phân tốt hơn ✔ Gel bền hơn, ít thoái hóa khi làm lạnh và đông lạnh ✔ Phù hợp cho thực phẩm chế biến nhiều lần qua nhiệt
Các tinh bột biến tính cross-linked phổ biến dùng STMP: E1412 (Distarch Phosphate), E1442 (Hydroxypropyl Distarch Phosphate), E1401 (Acid-treated Starch). Ứng dụng trong mì ăn liền, xốt đóng hộp, thực phẩm đông lạnh, pudding, bánh kẹo và đồ hộp. Xem thêm hóa chất thực phẩm.
2. Phụ Gia Thực Phẩm Đa Chức Năng
Ngoài biến tính tinh bột, STMP còn được dùng trực tiếp trong chế biến thực phẩm:
Bảo vệ vitamin C: STMP là tác nhân phosphoryl hóa ascorbic acid (vitamin C) — tạo ascorbyl phosphate bền vững hơn vitamin C tự do, ngăn phân hủy nhiệt. Ứng dụng trong nước ép trái cây, đồ uống bổ sung vitamin. Chống đổi màu thực phẩm: Ngăn enzyme polyphenol oxidase hoạt động — giữ màu tươi tự nhiên cho trái cây, rau củ chế biến và đóng hộp. Chất chelate (tạo phức): Liên kết ion kim loại (Fe²⁺, Cu²⁺) có thể xúc tác oxy hóa lipid — kéo dài hạn sử dụng sản phẩm chứa chất béo. Chất giữ ẩm: Dùng trong các sản phẩm thực phẩm chức năng để duy trì độ ẩm và tạo liên kết giữa các thành phần. Xem thêm hóa chất thực phẩm.
3. Xử Lý Nước & Chống Đóng Cặn
Ion trimetaphosphate (P₃O₉)³⁻ có khả năng tạo phức (chelate) với ion kim loại — đặc biệt Ca²⁺ và Mg²⁺ gây cứng nước. STMP được dùng trong hệ thống làm mát tuần hoàn, nồi hơi và đường ống công nghiệp để ngăn hình thành cặn vôi và ăn mòn thiết bị. Hiệu quả chống cặn (scale inhibitor) và phân tán (dispersant) ổn định trong dải pH rộng. Xem thêm hóa chất xử lý nước.
4. Vật Liệu Xây Dựng — Phụ Gia Thạch Cao
Trong công nghiệp vật liệu xây dựng, STMP được dùng làm chất chậm đông kết thạch cao (gypsum retarder) — kéo dài thời gian làm việc của vữa thạch cao và bột trét tường. Ngoài ra còn ứng dụng ngăn co ngót của tấm thạch cao (theo US Patent 03/0154888) và trong sản xuất xi măng đặc biệt. Xem thêm hóa chất công nghiệp.
5. Chất Tẩy Rửa & Vệ Sinh Công Nghiệp
STMP bổ sung vào chất tẩy rửa công nghiệp và dầu gội công nghiệp làm chất làm mềm nước — tạo phức với Ca²⁺ và Mg²⁺ giúp chất hoạt động bề mặt hoạt động hiệu quả hơn, ngăn tạo cặn xà phòng. Còn dùng trong sản xuất mỹ phẩm công nghiệp để ổn định nhũ tương.
Cảnh Báo An Toàn — Ký Hiệu GHS
Thiết bị bảo hộ: Khẩu trang khi tiếp xúc bột mịn, kính bảo hộ thông thường. Rửa tay sau làm việc. STMP không cháy, không ăn mòn.
Bảo quản: Kho khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm (STMP hút ẩm nhẹ). Đóng kín bao bì sau dùng. Hạn sử dụng 3 năm. Không để gần kiềm mạnh hoặc axit đặc.
Phân Biệt STMP và STPP — Hai Phosphate Hay Bị Nhầm
| Tiêu chí | STMP — Na₃P₃O₉ | STPP — Na₅P₃O₁₀ |
|---|---|---|
| Tên đầy đủ | Sodium Trimetaphosphate | Sodium Tripolyphosphate |
| Cấu trúc | Vòng 6 cạnh (cyclic) ✅ | Mạch thẳng (linear) |
| Cross-linking tinh bột | ✅ Hiệu quả cao — ứng dụng chính | ❌ Không có khả năng này |
| pH dung dịch 1% | ~6,5–7,5 (gần trung tính) | ~9,1–10,2 (kiềm rõ hơn) |
| Giữ nước thịt cá | Hạn chế | ✅ Rất hiệu quả |
| Ứng dụng xây dựng | ✅ Chậm đông thạch cao | Ít dùng |
Tại Sao Chọn Spchemical?
Công Ty TNHH Spchemical cung cấp Sodium Trimetaphosphate (STMP) Na₃P₃O₉ chính hãng từ Xuzhou Hengxing Chemical Co., Ltd. — nhà sản xuất phosphate chuyên nghiệp tại Từ Châu, Giang Tô, Trung Quốc. Lô hàng hiện tại sản xuất 01/2024, hạn dùng đến 01/2027. Sản phẩm có đầy đủ CO/CQ, MSDS và CoA. Đội ngũ kỹ sư hỗ trợ tư vấn kỹ thuật miễn phí: tỷ lệ STMP trong cross-linking tinh bột, điều kiện phản ứng tối ưu và ứng dụng phụ gia thực phẩm. Giao hàng 63 tỉnh thành. Xem thêm 240+ sản phẩm hóa chất.
FAQ – Câu Hỏi Thường Gặp Về STMP
1. STMP là gì? Khác gì STPP?
STMP (Sodium Trimetaphosphate, Na₃P₃O₉, CAS 7785-84-4) là muối phosphate vòng — phân biệt hoàn toàn với STPP (Sodium Tripolyphosphate, Na₅P₃O₁₀) có cấu trúc mạch thẳng. Điểm khác biệt quan trọng nhất: STMP có khả năng tạo liên kết chéo (cross-link) với tinh bột và protein nhờ cấu trúc vòng, còn STPP không có tính năng này. STPP chủ yếu dùng giữ nước thịt cá; STMP chủ yếu dùng biến tính tinh bột.
2. STMP tạo liên kết chéo tinh bột như thế nào?
Trong môi trường kiềm nhẹ (pH 7–12), nhóm phosphate vòng của STMP mở vòng và phản ứng với hai nhóm -OH của hai phân tử tinh bột (hoặc hai vị trí trên cùng một chuỗi), tạo cầu phosphate diester: Starch-O-P(O)(ONa)-O-Starch. Liên kết cộng hóa trị này ổn định cấu trúc tinh bột, tăng độ bền nhiệt, acid và đông lạnh đáng kể. Hàm lượng STMP dùng thường 0,1–5% theo tinh bột khô, phản ứng ở pH 9–12, nhiệt độ 25–45°C.
3. Tinh bột biến tính cross-linked bằng STMP có tên E mã bao nhiêu?
Các tinh bột biến tính cross-linked phổ biến dùng STMP: E1412 (Distarch Phosphate) — tinh bột tạo liên kết phosphate diester đơn thuần; E1442 (Hydroxypropyl Distarch Phosphate) — tinh bột vừa được hydroxypropyl hóa vừa cross-linked; và E1401 (Acid-treated Starch) đôi khi kết hợp. Các mã E này được phép sử dụng trong thực phẩm theo quy định EU và CODEX.
4. Tại sao STMP dùng bảo vệ vitamin C trong đồ uống?
STMP tác dụng như tác nhân phosphoryl hóa — chuyển vitamin C (ascorbic acid) thành ascorbyl phosphate, dạng bền hơn nhiều với nhiệt và oxy. Trong sản xuất nước ép và đồ uống bổ sung vitamin, STMP giúp duy trì hàm lượng vitamin C qua quá trình thanh trùng và bảo quản, giảm đáng kể tổn thất vitamin so với không dùng.
5. STMP có được phép dùng trong thực phẩm tại Việt Nam không?
STMP được phép dùng trong sản xuất tinh bột biến tính theo quy định Codex và nhiều quốc gia. Tại Việt Nam, theo Thông tư 24/2019/TT-BYT, các tinh bột biến tính phosphate (E1412, E1442…) sản xuất bằng STMP được phép dùng trong nhiều nhóm thực phẩm. Cần kiểm tra liều lượng cụ thể cho từng loại thực phẩm theo quy định hiện hành.
6. STMP trong xây dựng có ứng dụng gì cụ thể?
STMP là chất chậm đông kết thạch cao (gypsum retarder) — kéo dài thời gian làm việc của vữa thạch cao từ 15–30 phút thêm 30–60 phút hoặc hơn tùy liều dùng. Còn ngăn co ngót tấm thạch cao khi đông cứng, cải thiện chất lượng bề mặt. Liều dùng thường 0,05–0,5% theo trọng lượng thạch cao khô.
7. Mua Sodium Trimetaphosphate STMP ở đâu tại Việt Nam?
Công Ty TNHH Spchemical cung cấp STMP chính hãng từ Xuzhou Hengxing Chemical, có CO/CQ và MSDS. Giao hàng 63 tỉnh thành. Liên hệ 0904.813.814 hoặc hoachats.com.vn để nhận báo giá.
8. Điều kiện phản ứng tối ưu khi cross-linking tinh bột bằng STMP?
Điều kiện chuẩn: pH 9–12 (điều chỉnh bằng NaOH), nhiệt độ phòng đến 45°C, thời gian phản ứng 1–4 giờ tùy mức độ cross-linking mong muốn. Hàm lượng STMP: 0,1–5% theo tinh bột khô. Sau phản ứng, trung hòa pH, lọc, rửa và sấy tinh bột biến tính. Liên hệ kỹ sư Spchemical để được tư vấn quy trình cụ thể.
9. STMP có ảnh hưởng đến tính chất nào của tinh bột biến tính?
Cross-linking bằng STMP cải thiện: (1) Độ bền nhiệt — tinh bột không bị phá vỡ cấu trúc khi gia nhiệt lặp lại; (2) Độ bền acid — ổn định trong pH thấp (đồ uống có gas, xốt chua); (3) Độ bền đông lạnh — không thoái hóa khi bảo quản lạnh; (4) Độ nhớt ổn định — không giảm nhớt khi khuấy mạnh. Mức độ cải thiện tỷ lệ thuận với hàm lượng STMP dùng.
10. Xuzhou Hengxing Chemical Co., Ltd. là nhà sản xuất như thế nào?
Xuzhou Hengxing Chemical Co., Ltd. là nhà sản xuất phosphate chuyên nghiệp tại Từ Châu (Xuzhou), tỉnh Giang Tô, Trung Quốc — vùng sản xuất hóa chất phosphate lớn tại Trung Quốc. Chuyên cung cấp các sản phẩm phosphate cho thực phẩm, công nghiệp và xây dựng, xuất khẩu đến nhiều quốc gia. Sản phẩm STMP có hạn sử dụng 3 năm, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu quốc tế.
Liên hệ Spchemical để nhận báo giá STMP Na₃P₃O₉ tốt nhất!
Hàng Xuzhou Hengxing chính hãng, MFG 01/2024 — EXP 01/2027. Tư vấn quy trình cross-linking tinh bột miễn phí.
🏢 Công Ty TNHH Spchemical |
🌐 hoachats.com.vn
📞 0904.813.814 |
📞 0868.194.158

